www.farqinazad.com

Profesyonel müzik hayatına başladığı ilk günden bu  yana Kürt   Müziği’ne bir çok derlemeler kazandıran sanatçı, bu güne kadar   çalışmalarında yer aldığı bütün albümlerin  halk tarafında çok   sevildiğini ve bundan sonra da halkın duygularını  yansıtan albümler   yapmak istediğini belirtiyor. Şuana kadar,  yapmış olduğu çalışmalara   baktığımızda, bu hedefine ulaşmakta pek de  zorlanmadığına tanık   oluyoruz Çizgisinden ve  kalitesinden ödün vermeden müzikal yolculuğuna   devam eden Farqin  Azad”in, 2.albümünün ilk klibini “Roj wê Bê” ye   çekti. 

Amed  Dicle Kültür Merkezi’nde Farqin’le, “zimanê kürdî    zimanêmeye” ile başlayan “Roj wê Bê” le devam eden müzik  serüvenini   konuştu,

İlk olarak Koma Azad’dan söz  edelim? Bize Koma Azad’ın   serüveninden biraz söz edermisiniz.?

1987 yılında, Mardin’in Derik ilçesi’nde Turan    Yapıştıran ve Bawercan tarafında Grup Özgür olarak kuruldu. 1990 yılında    ise, Koma Azad adını kullanmaya başladı. 1991 yılında çalışmalarına   Mezopotamya Kültür Merkezi’nde (MKM) devam etti. .  Bu süre içerisinde   grup sayısında artış oldu. Adana’da gruba Şilan  arkadaşımız dahil oldu.   1993 yılında Diyarbakır’da acılan MKM bünyesinde  çalışmalarını   sürdürdü. Tabi buradaki çalışmalar çok daha zordu. Çünkü  faili meçhul   cinayetlerin işlendiği bir yerde ve yurtsever kurumlarda  çalışmak   gerçekten de bedel isteyen bir durumdu. Koma Azad’daki, bütün    arkadaşlar bu zorlukları bilerek burada sanatlarını icra etmeye    çalışıyorlardı. Bu süre içerisinde gruba ben dahil oldum. Benimle    beraber şuan Avrupa’da sanat çalışmalarını yürüten Memo Gül’de gruba    dahil oldu. 

1994 yılında grubun ilk  albümü olan “şemal”ı   Avrupa’da piyasaya çıkardık. “Şemal” in  çalışmalarında yer aldım. Bu   kasette iki otantik olan şarkının  derlemelerini yaptım. 1995 yılında   MKM’nın zorla kapatılması ve grupta  çalışan arkadaşların cezaevine   girmesinin ardında çalışmalarımı İstanbul  MKM’de sürdürdüm. Tabi   çalışmalarım sürerken Koma Azad’ı yeniden  yapılandırmak zorunda kaldım.   Çünkü; grupta yer alan Turan Yapıştıran  cezaevine girdi, Bewarcan   Avrupa’ya gitti, Memo gruptan ayrılıp, Koma  Amed’te çalışmaya başladı.   Şilan müzik çalışmalarına ara vermek zorunda  kaldı. Ben tek başına   gruba yeni elemanlar alarak tekrardan çalışmalar  başladım. 

Grupta o zaman Meme, Ahmet,  Mübin , Allattin ,   Newroz, Hacı ve Rauf arkadaşlar katıldılar. Beraber  birçok konserlere   ve etkinliklere katıldık. Bu süre içerisinde grupta  birçok   değişiklikler oldu. Koma Azad yaşadığı zorluklara rağmen bu güne  kadar   sanat çalışmalarından kopmadan sürdürdü. 2001 yılında “Bihuşta  Min”   albümünü 2004 yılında da “Şar” albümünü çıkardık... 2002 yılında  tekrar   Amed’e taşındık. Çalışmalarımızı, şuan  Dicle Fırat Kültür Merkezi’nde   sürdürmekteyiz. 

HALKIMIZ HER ZAMAN YANIMIZDAYDI

Grup  üyeleri tutuklanmalar , işkenceler gözaltına   alınmalara rağmen grup  ayakta.. Oysa 90’lar da bir çok grup dağıldı.   Koma Azad’ı , ayakta tutan  ne?

Koma Azad’ın  ayakta kalmasının ana temelinde yatan   Kürt halkının, gruba sahip  çıkmasıdır.. Bununla beraber grup sürekli   kendisini yenileme ve  geliştirmek için uğraş vermesidir.....

Grupta simdi kimlerle  devam ediyorsunuz? Grup   üyeleri bir dönem sürekli değişiyordu?

Grup  üyelerinin sürekli değişmesindeki etki yaşanan   baskıların yoğun olması  ve Kurdistan’da sanatın yapılmasının zor   olmamsından kaynaklı ve bundan  dolayı birçok kişi grupta yer aldı.   Grupta yer alan birçok arkadaş halen  müzik piyasasında çalışmalarını   sürdürmektedir. Grupta benimle beraber  bağlama çalan Hacı, 2002 yılında   tekrar gruba dahil olan Şilan . ritim  çalan Çihan ve gitar çalan  Deniz  bulunmakta. Ayrıca bizlere dışarıda  sürekli destek olan Hakan ,  Doğan,  Engin , Sait, Aziz ve Sedat, grupta  yer alıyorlar.. Dicle Fırat  Kültür  Merkezi bünyesinde sanat  çalışmalarını yürüten genç müzisyen   arkadaşlarda her zaman yanımızda yer  aldılar. 

“KOMA AZAD SANATINI İÇRA EDERKEN BİR ÇOK ZORLUKLARLA   MUCADELE  ETMEK ZORUNDA KALDI”

1991 ve 1998 yılları arasında Kürdistan’da müzik   yapmak çok  zordu. Ne tür zorluklarla karşılaştınız.?

Bizim karşılaştığımız zorluklar saymakla bitmez;   sahnelerden  indiğimiz gibi göz altılarına alnıma, işkencelere,   dayaklara maruz  kalma, sazlarımızın başlarımız da kırılması, ceza   evlerine girmeler  sürekli tehdit edilmeler v.b gibi kötü olaylara maruz   kaldık. Kürtçe  müzik nerde yapıyorsan yap, baskı ve işkence her yerde   vardı. Biz  baskılara ve işkencelere hem Amed’te, hem de metropol  şehri  dediğimiz  İstanbul’da maruz kalıyorduk. 

.... ama bütün bunlara rağmen halkımızın dilinde   şarkılar  söylemek hep bizim için öncelik oldu ve halen de devam   etmekteyiz. Bu  süre içerisinde en büyük desteği yine halkımızdan   görüyorduk... 

Grup  olarak zor günler geçirmişisiniz.Umuts  uzluğa   kapıldınız mı? “Grup  artık tamamen dağıldı” dediğiniz anlar oldu mu?

Evet oldu. Bir dönem baskılar işkenceler arttı. Az    önce de belirttiğim gibi gruptan arkadaşlar çeşitli nedenlerden dolayı    ayrılmıştı. Ben tek başıma kalmıştım. Bazen ben de bırakmayı düşünsem    de, buna gönlüm el vermedi. Gruba yeni elemanlar katılarak tekrardan    çeşitli etkinliklere katılmaya başladık

Sanatçılara  müzikle ilgisinin başlangıcı   sorulduğunda klasik bir cevap vardır “Ben  çocukken hep şarkı   söylermişim, herkes bu çocuk sanatçı olacak dermiş”.  Size de bu çocuk   sanatçı olacak derler miydi? Çocukluğunuzda müziğe  ilginiz nasıldı?

Benimde  aynı..... Ben Silvan’da okulda şarkılar   söylerdim ve okuldaki bütün  hocalarım benim sesimin iyi olduğunu hep   söylerdiler. O zamanlarda iyi  bir müzik dinleyicisi idim. Benim sanatla   uğraşmama Silvanlı olmamın da  etkisi var..Silvan (farqin) Amed’in en   eski yerleşim merkezidir. Bu bölgede sanatla uğraşan  bir çok kişi   çıkmış ve bunlar içerisinde beni en çok etkileyen rahmetli  Hozan   Şiyar’dır. Belki benim sanatçı olmama sebep kendisidir. Hozan  Şiyar’ın   sanatı beni çok etkilemişti. Ama profesyonel olarak müzikle  uğraşmam   Kocaeli’nde başladı.

“ROJ WE BE” ALBÜMÜ BİR ÖZLEMİN BİR HASRET İN ALBÜMÜ “ 

Uzun bir aradan sonra ilk solo albümünüzle    sevenlerinize yeninden “merhaba”dedini  z. Bu albümü diğer    albümlerinizden ayıran özellikler nelerdir?

Benim sanatla uğraşmam hemen hemen 20. yılına girdi.   “Roj  Wé Bé” benim ikinci solo albümüm. İlk solo albümüm 1990 yılında    çıkardığım “zimanê kürdî zimanêmeye” dir Koma Azad’la çalışırken de hep    bir solo albüm yapma isteğim vardı. Bu da 2008 de nasip oldu. “Roj Wé    Bé” çalışmamı diğer çalışmalarımdan ayıran ise; bu kasette biraz daha    klasik enstrümanları kullanmam ve sesimi biraz daha pesleştırmemdir.  Bu   kasetin saundunun “Şemal”,. “Bihuşta Min” ve ”Şar” albümlerin  dışında  bir saund olmasını  istedim.. .

“Roj Wé Bé “de benim istediğim  çalışma biraz daha   formatın doğu ve otantik olmasıydı. “Roj Wé Bé”  albümünde başından   sonuna kadar yanında olan, Amed’li dostum Ömer Avcı  ile beraber yaptık   Bunu da başardığımıza inanıyorum. Tabii, bunun  değerlendirmesini de   halkımıza bırakıyorum. 

Albümün  konseptine ilişkin neler söylemek   istersiniz?

Benim genelde çalışmalarında yer aldığım bütün   albümlerde  konsept hep yaşadığımız bu coğrafyada yaşanan kirli savaşın   biran önce  barışla son bulması ve Ortadoğu’da yaşayan bütün halkların   sınırsız ve  özgürce bir yaşam sürmeleridir. İçimde hep bu özlem  vardır.  Bu kasete  barış özlemini ve duygularımı ortaya koydum. Bu  nedenle  kasetimin adını  “ROJ WÊ BÊ “koydum. Umarız bu günler yakın  olur ve bu  kirli savaşlar  insanlık adına son bulur

Albümle birlikte sahne  çalışmalarınız nasıl olacak?   Konser, turne programlarınız belli oldu mu?

Albümle beraber birçok festivallere katıldık. Ayrıca    Avrupa’da düzenlenen Kürt gecelerine ve festivallere katlıyoruz. Tabi,    kendi çalışmalarımın dışında Koma Azad’la, çalışmalarım da devam    etmekte. Grupla beraber de konserlere gidiyorum. Grup çalışması daha çok    ön planda.

Albümlerinizde  çalışacağınız kişileri (düzenleme,   enstrüman, vs.) hangi kriterlere  göre seçiyorsunuz?

Genelde bizim beraber çalıştığımız arkadaşlarımız   bizim  kurumlarda çalışan ve Kürt sanatını iyi bilen ve popüler sanattan   uzak  çalışan arkadaşlardır. Kullanılan enstrümanlar da Ortadoğu’da   kullanılan  ve bu halkların kullandığı enstrümanları kullanmaya özen   gösterdim.  Yapılan bütün çalışmalarımda arabeskten ve popüler müzikten   uzak durmaya  önem verdim.

Kimlerle çalıştınız bu albümde?

Ömer Avcı, Cihan Kuzey, Ertan Tekin , Mübin Dönen,    Abdullah Karakaş, Turhan Yapıştıran, İlyas Tetik, Engin Aslan, Eylem    Pelit, Cem Tuncer, Serkan Çağrı ,Sait Yıldız, Meral Tekçi, Hakan Kara,    Zelal Gökçe gibi değerli müzisyen arkadaşlarımla çalıştım..

Çoğu  isimler tanıdık... Koma Azad’ta ve kurumlarda   sanatlarını yürüten  arkadaşlar... Çalışmalarınız sırasın da fikir   ayrılıkları oldu mu? 

Fikir ayrılıkları olmadı. Çünkü; az önce de    belirttiğim gibi, çalıştığım isimler Kürt müziğine yıllarca emek veren    isimler. Ve Kürt müziğini iyi bilen isimler ..... Bu nedenle fikir    ayrılıkları olmadı. Albüm çalışmaları sırasında fazla zorlanmadım çok    zevkli gecen bir çalışma oldu. Buradan da emeklerinden dolayı hepsine    sonsuz teşekkürler.

Hem grup çalışması hem de bireysel çalışmalar yapmış   bir  sanatçı olarak grup ile bireysel çalışma yapmak arasında nasıl bir   fark  var sizce? 

Benim  bireysel çalışmadan çok, en fazla önemsediğim   kolektif çalışmalardır.  Çünkü: kolektif çalışmalarda birçok üretime   imza atmışız. Bireyselliğin  öne çıkmasından çok, yapılan üretimin öne   çıkması bana göre daha değerli  Benim bu albüm çalışmamda gruptaki   arkadaşlarımın destekleriyle  piyasaya çıkardım. .

“GRUP ÇALIŞMALARI BANA DAHA  CAZİP GELİYOR”

Grup  çalışmalarını mı tercih ediyorsunuz?

Evet. Ben bireysel çalışmayı sevseydim yıllar önce   Koma  Azad’la çalışmazdım. Ben ondan önce üniversiteden arkadaşlarla   grup  kurarak müziğe başlamıştım. Grupta üretimi daha fazla oluyor. Bu    nedenle. grup çalışması bana daha cazip geliyor

Yeni  albümünüzün satışlarından neler bekliyorsunuz?

Satışlarından çok beklediğim bir şey yok. Çünkü,    korsan ve İnternet bütün emeğimizin çalınmasına neden oluyor. Bu nedenle    çıkardığım albümlerden eskiye göre bir beklentim yok

Ben röportaj yaptığım Kürt  sanatçılara dengbejlikle   ilgili birkaç soru soruyorum. Bu kuralı sizde  de bozamayarak, size de   birkaç soru sormak istiyorum. ... Fargin  dengbeliği bu gün için   değerlendirecek olursak hangi konumda?

(gülümsüyor), Biliyorum. Ben MKM (Mezopatamya  Kültür   Merkezi) bünyesinde çalışmadan öncede dengbejleri dinlerdim.    “Dengbejlik kültürü ile sürekli iç içeyim” diyebilirim.. Derleme    çalışmaları yapıyorum. . Kom müziğin çıkardığı Erivan arşivine ait   derlemelerin bir çoğu bana ait. Ayrıca “Şahiya stranan”da bulun birkaç   derlemem var. 

Günümüz için dengbejliği değerlendirecek olursak;   bugün  daha çok dinleyici kitlesi var . Birçok genç arkadaşımız artık    dengbejlik yapıyor Bugün Dicle Fırat Kültür Sanat Merkezi’nde, 40’a    yakın dengbejimiz var. Dengbejlerimiz Büyük Şehir Belediyesin’in açmış    olduğu dengbej evinde çalışmalarını sürdürmekteler Ayrıca “mala    dengbej(dengbej evi) bünyesinde çalışmalarını yürüten birçok kadın    dengbejlerimiz de var. 

Ben bu yeni kasetimde Amed’li  dengbej Xalê   Seydixan’la beraber bir düet yaptım . Çıktığım birçok  konserde   dengbejlik geleneğini sürdürmek için klamlar söylerim. 

Bu  gün için dengbejliğe umutlu bakıyorsunuz. Birçok   sanatçı bu konuda çok  karamsar...

Evet... Gecen yıllara oranla şuan  daha bir   umutluyum... Özelikle gençlerimizin dengebejliğe olan  ilgilerinin her   gecen gün artması beni mutlu ediyor. 

Dengbejliğin yok olmaması için sanatçılar ve    kurumlar nasıl önlemler almalı sizce?

Bana göre dengbejlerin kurumsal bir alana    kavuşturulması ve dengbejlerin söylediği bütün klamların kayıt altına    alınması gerekiyor. Dengbej kültürünü daha çok gelecek nesillere hitap    edecek şekilde, çeşitli kültür merkezleri kurularak, buralarda arşiv    bölümleri oluşturmak gerekiyor. Bu bölümde dengbelerimizin dünü ve    yarınları ile ilgili geniş çaplı bir araştırma yapmak gerekiyor. Bugün    bu çalışmaları, Dicle Fırat Kültür Merkezi ve Amed Büyük Şehir    Belediyesi ortak yapıyorlar. Ama bu da yeterli değil. Daha çok Kültür    merkezleri ve dengbej evleri açılması gerekiyor. Bu gibi çalışmalar    düzenli ve bilinçli bir şeklide yapıldığı sürece dengbejlik geleneğini    gelecek nesillere yozlaştırmadan sürdürmüş oluruz. Kısacası bu konuda    kurumlaşmamamız lazım 

Yanılmıyorsam  Avrupa’da çeşitli fonlarda bu konuda   yardım ediliyor....geçtiğim  iz  yıllarda "Kültürel Girişimler Destek   Hibe Programı" projesi vardı..  bunun hakkın da bizlere bilgi   verimisiniz.?

Evet.  AB (Avrupa Birliği) tarafından finanse edilen   "Kültürel Girişimler  Destek Hibe Programı" projesi vardı. Bu proje   içerisin de dengbejlğin  tanıtımı için bir dengbej antolojisi hazırladı.   Bu proje hazırlanırken  geniş çaplı bir araştırma yapıldı. 100’e yakın   dengbejin bilgilerine  ulaşıldı.... Ayrıca proje kapsamında ,  antoloji,  CD basımı, konser  organizasyonları ve panel gibi faaliyetler  de  yapıldı... En önemlisi  “mala dengbej”(dengbej evi) kurularak   dengbejlerimizi bir araya  geldiler, gelmeye de devam ediyorlar... 

Dengbej  antolojisi kaç sayfadan oluşuyor ve ne kadar    basıldı... ?

361 sayfadan oluşuyor. 2  bin adet basıldı. 

Bu projenin ana hedefi neydi?

Bu projenin ana hedefi,dengbejlik geleneğinin gelecek   nesillere yozlaştırmadan  aktarılması....

Sadece  Avrupa Birliği’nin desteklediği bir   projemiydi? 

Hayır.  Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’de bu   projeye çok büyük destek verdi.

Sizi en çok etkileyen  dengbejler ?

Genelde ben dengbejlerin söylediği bütün  klamlardan   etkilenirim. Çünkü benim duygularımı anlatıyorlar. Bu  coğrafyada   yaşayan Kürt halkının başından yıllar önce gecen olayları  dile   getiriyorlar. Özeliklide Erivan Radyosu’nda yayınlanan klamları    söyleyen, . Şeroye Biro , Egitê Cimo ve Şakiro gibi dengbej ustaları    beni çok etkiliyor..

Müzikte hayalleriniz neler?  Müzik alanında zaten çok   önemli işler yaptınız ancak şöyle bir şey  yapsam müziğe ve stranlara   müthiş hizmet etmiş olurum dediğiniz başka  hedefleriniz var mı?

En çok  olmasını istediğim, Kürt müziğinin akademik   bir tarzda derslerin  verildiği bir akademinin olması ve bu akademide   Kürtçe sanat derslerinin  verilmesini hep hayal ettim. Büyük arşivlerin   oluşturulduğu kültür  sanat merkezlerinin olmasını çok isterdim. Ben   sanatla uğraşırken  teorisini bilmiyordum ve halende yalnızca pratikle   uğraşıyorum. O yüzden  bu halk için en iyi olanın bana göre eğitimli ve   teorik olarak sanatını  yapmak. 

Size göre bir sanatçıda olması  gereken en önemli üç   özellik nedir?

Bana göre Kürtçe müzik yapan sanatçıda bulunması   gereken,  .sanatını yaptığı halkın dilini iyi bilmesi bu halkın   kültürünü iyi  tanıması ve sürekli halkın yanında olması gerek. .

Kürt müziğinin geleceğinden endişe duyuyor musunuz?

Bizim içinde bulunduğumuz süreç içerisinde bazı   kaygılarım var.  Çünkü yapılan çalışmaların birçoğu da Kürt müziğinden   uzak çalışmaların  olduğunu görüyoruz. Son dönemlerde çıkan bir çok   Kürtçe albüm daha çok  popüler ve arabesk tarzında albümler olduğunu   görüyoruz.. Bu yüzden Kürt  sanatçılar ve Kürt plak şirketleri bu konuda   gereken önlemleri alması  gerekiyor. Çünkü yapılan sanat birazda  pratik  olarak yapılıyor ve  akademik çalışmalardan uzak bundan dolayı  biraz  kaygılarım var

Kürt müziği artık arabesk, müziğin etkisinde   diyebiliriz?  Son dönem çıkan birçok albüm arabesk tarzında, bu durumu   Kürt müziğine  bir darbe olarak görüyor musunuz? Sizce Kürt müziğine   zarar veriyor mu?

Ben daha önce de demiştim, arabesk veya  popüler   sanatın genelde Kürt müziğinin gelişmesinde büyük etken ve engel  olarak   görüyorum. Tabii bu durum da Kürt müziğine çok büyük zarar  veriyor.

Toplum olarak  Kürt müziğini yeterince tanıyor muyuz?.Bu konuda   Kürt sanatçılar Kürt  müziğini yeterince tanıtıyorlar mı?

Toplum olarak Kürt müziğini tanımıyoruz.  Çünkü:   yaşadığımız coğrafyada Kürtler dışında yaşayan başka halklar da  var. Ve   bu halklar birbirlerinden ciddi anlamda etkilenmişlerdir.  Örneğin,   bizim söylediğimiz bazı şarkıları burada yaşayan Ermeniler ve    Süryaniler de söylüyorlar ve bu yüzden hep arada kalıyoruz. Kürt    müziğiyle ilgili elimizde belge yok. Bizim tek bildiğimiz ezgilerden ve    dengbejlerden duyduklarımıza göre değerlendiriyoruz. Bu nedenle toplum    olarak Kürt müziğini” iyi tanıyoruz “ diyemeyiz.

Kürt  Müziğini, Kürt sanatçılar yeterince tanıyorlar   mı ? 

Kürt müzisyenler de, Kürt müziğini tam tanımıyor.   Şayet  tanısaydık, bugün popüler ve arabesk müziği tartışmazdık. O zaman   da  kendi asıl müziğimizi yapardık. Sanatçı olarak bunun üzerinde de   pek  fazla çalışmalar yapmıyoruz.

Mp3 indirmenin albüm satışlarına  karşı önlenemez bir   yükselişi var.. Mp3 ve korsan yüzünden albüm  satışlarının % 70   gerilediği söyleniyor. Sizce bir çözüm yolu  bulunabilir mi?

Şuan ki,  koşullarda bir çözüm bulamıyoruz. Müzik   piyasası da çözüm bulmak için  uğraş peşinde ama bence şuan için biraz   zor. Mp3 sektörü kasetin  satışının %80’i etkiliyor. Korsandan dolayı   yıllarca emek verilen bütün  çalışmalarımız boşuna gidiyor. Birçok   önlemler alındı ama yinede baş  edemiyoruz. Belki çözüm Avrupa’da olduğu   gibi dijital ortam olabilir.  Tabi, bunun da kültürünün olması lazım

İnternetle aranız nasıl ?İnternette sizin de siteniz   var?..

İnternet’ten fazla anlamam. Günlük olayları,    haberleri ve kendi sitemdeki bana gelen E-Mailleri takip ediyorum.    İnternet’te benimde bir web sitem var Dinleyicilerim bana www.farqinazad.com ‘dan    ulaşabilir

Son olarak  eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Öncelikle  böylesi bir söyleşi yaptığınız için size   teşekkür ediyorum. Bütün  okurlarınıza selamlarımı yolluyorum. Sizin   aracılığınızla Kürt sanatının  gelişmesine katkı sunan bütün   kurumlarımıza ve halkımıza teşekkür  ediyorum. Barış kardeşlik ve   özgürlüğün egemen olduğu güzel günler  diliyorum.

Koma  Azad’da bugüne kadar emekleri geçen isimler

Turan YAPIŞTIRAN: Grubun ilk kurucularındandır.   1987-95 yılları arasında  grupla birlikte çalıştı. Halen çalışmalarını   Koma Amed de devam  etmektedir.

OZAN BAWER(Bawercan): Grubun kuruluşunda yer  aldı.   1987-94 yılları arası çalışmları sürdürdü. Şuan Almanya da ozan  olarak   sanatsal çalışmalarına devam etmektedir. 

ŞİLAN: 1991 ve 1995 yılları arası grupla birlikte   çalışmalara  katılmıştır. Halen sanatsal çalışmalarını Amed’de   sürdürmektedir

MEMO: 1993-95 yılları arası grupta yer  almıştır.   Koma Azad sonrası Koma Amed ve Koma Çarnewa da yer almıştır.  Halen   çalışmalarını Almanya da sürdürmektedir. 

MEHMET YAPIŞTIRAN: 1996-98 yılları arası  grupta yer   almış ve zorunlu olarak 1998 yılında gruptan ayrılarak  Almanya’ya   gitmiş ve şu anda Koma Berxwedan da sanat çalışmalarını  sürdürmektedir. 

NEWROZ: 1997-98 yılları arası Koma Azad grubu   içerisinde yer  almıştır. Şu an çalışmalarını yurt dışında   sürdürmektedir. 

MÜBİN DÜNEN: 1997-98 yılları arsında Koma  Azad ile   birlikte çalışmıştır. Şuan Koma Amed’te çalışmalarını  sürdürmektedir. 

FARUK BUCAK:  1997-98 yılları arasında Koma Azad   içerisinde yer almış daha sonra Koma  Amed içerisinde çalışmalarını   devam ettirmiş şuan ise sanat  çalışmalarına Urfa’da devam etmektedir.

ALATTİN AYKOÇ: 1997-99 yılları arasında grupta yer    almıştır. Halen çalışmalarını MKM Müzik biriminde devam ettirmektedir.

SIDIK SEZGİN: MKM Müzik biriminde  çalışmalarını sürdüren   Sıddık Sezgin aynı zamanda da Koma Azad’a  dışarıdan çalışmalarına   destek veriyor